Η χοληστερίνη ή χοληστερόλη είναι λιπίδιο που η σύνθεση του διαμορφώνεται κυρίως κατά στο ήπαρ. Όλες οι τροφές όπως τα πουλερικά, τα ψάρια και τα άλλα θαλασσινά, το γάλα και τα προϊόντα του, καθώς επίσης και τα αυγά περιέχουν χοληστερίνη.

Ο οργανισμός μας χρησιμοποιεί την χοληστερίνη στην σύνθεση της βιταμίνη D των ορμονών αλλά και τα χολικά άλατα. Τη χρησιμοποιεί επίσης για να κατασκευάσει τις μεμβράνες των κυττάρων. Εκείνη μεταφέρεται σε όλα τα σημεία του σώματος μέσα από το αίμα μέσα από  ουσίες που ονομάζονται λιποπρωτεϊνες. Υπάρχουνν υψηλής πυκνότητας λιποπρωτεϊνες (HDL) που μεταφέρουν περίπου το 20 – 30% της ολικής χοληστερόλης και οι χαμηλής πυκνότητας (LDL) που μεταφέρουν το υπόλοιπο  60 – 70%  της ολικής χοληστερόλη στα ανθρώπινα όργανα. Η (HDL) είναι η ‘καλή’ λιποπρωτεϊνη, γιατί απομακρύνει τη χοληστερίνη από τα κύτταρα των τοιχωμάτων των αρτηριών προς το συκώτι και έτσι μειώνει τον κίνδυνο των εμφραγμάτων, ενώ η (LDL) είναι η κακή λιποπρωτεϊνη γιατί σχηματίζει λιπαρά εναποθέματα στα κύτταρα των τοιχωμάτων των αρτηριών και δημιουργεί την αθηροσκληρωτική πλάκα.download

 

Όταν λοιπόν η χοληστερίνη στο αίμα είναι πάνω από τα φυσιολογικά όρια, αυξάνει και ο κίνδυνος της αθηροσκλήρωσης, κατάστασης που μπορεί να οδηγήσει σε έμφραγμα του μυοκαρδίου ή εγκεφαλικό επεισόδιο.

 

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΞΗΣΗΣ ΤΗΣ ΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗΣ

Οι κυριότεροι παράγοντες αύξησης χοληστερίνης στο αίμα είναι

  • Η παχυσαρκία:
  • Γενετικοί ή κληρονομικοί,
  • Μειωμένη φυσική δραστηριότητα.

Για τους περισσότερους ανθρώπους η αιτία σχετίζεται με τη διατροφή. Μια πλούσια σε λίπη δίαιτα καθώς και μεγάλη κατανάλωση ζωικών τροφών και γαλακτοκομικών είναι η κύρια αιτία που τα υψηλά επίπεδα χοληστερίνης είναι τόσο συχνό φαινόμενο. Σπάνια είναι μια κληρονομική κατάσταση.

Οι περισσότεροι άνθρωποι μπορούν να διατηρήσουν τη χοληστερίνη τους σε φυσιολογικά επίπεδα. Επίσης πολλοί από αυτούς που έχουν υψηλά επίπεδα χοληστερίνης στο αίμα, μπορούν να την ελαττώσουν τροποποιώντας τη διατροφή τους.

Ο κίνδυνος για καρδιαγγειακή νόσο αυξάνεται όταν συνυπάρχουν οι κάτωθι παράγοντες κινδύνου :

  • Σακχαρώδης διαβήτης
  • Παχυσαρκία
  • Κάπνισμα
  • Καθιστική ζωή
  • Αυξημένη λιποπρωτεϊνη α (LPα) και
  • Υπέρτριγλυκεριδαιμία

Πως γίνεται η μέτρηση της χοληστερίνης και πως πρέπει να παρακολουθείται;

Μετρώντας την χοληστερίνη σε μικρή ποσότητα αίματος διαπιστώνουμε και την διακύμανση στις τιμές της. Επειδή όμως το ποσό της χοληστερίνης στο αίμα μας (όπως σχεδόν όλα τα συστατικά του) παρουσιάζει διακυμάνσεις, καλό είναι να διασταυρωθεί το αποτέλεσμα με επανάληψη της μέτρησης. Εάν ένα άτομο έχει πραγματικά χαμηλές τιμές, δεν χρειάζεται να μετρά τη χοληστερίνη του παρά μόνο κάθε 4-5 χρόνια. Εάν όμως έχει οριακές τιμές, θα πρέπει να τη μετράει κάθε 1-2 χρόνια. Άτομα με αυξημένη χοληστερίνη πρέπει να βασίζονται στις συμβουλές του γιατρού τους.

Illustration showing the process of ateriosclerosis

Τα όρια των τιμών της χοληστερίνης σε mg/dl είναι η εξής:

Ολική χοληστερίνη:

Ιδανική κάτω από 200

Οριακή 200-239

Υψηλή πάνω από 240

LDL χοληστερίνη:

Ιδανική κάτω από 100

Ο ριακή 100-159

Υψηλή πάνω από 160

HDL χοληστερίνη:

Χαμηλή κάτω από 40

Υψηλή πάνω από 60

(όσο πιο υψηλή η HDL τόσο καλύτερα)